Ένα ιδιότυπο σύστημα επικοινωνίας και έγκρισης διελεύσεων έχουν εγκαθιδρύσει οι Houthi στην Ερυθρά Θάλασσα, με ναυτιλιακές εταιρείες να αποστέλλουν ηλεκτρονικά αιτήματα προκειμένου να εξασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από το στρατηγικής σημασίας στενό Bab el-Mandeb
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Houthi της Υεμένης έχουν αποκτήσει σημαντική επιρροή στη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, εφαρμόζοντας έναν μηχανισμό επικοινωνίας μέσω του οποίου πλοίαρχοι και διαχειρίστριες εταιρείες ζητούν διαβεβαιώσεις ασφαλείας πριν από τη διέλευση των πλοίων τους.
Η διαδικασία είναι ασυνήθιστα απλή: ένα email προς τους Houthi μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τη χορήγηση άδειας διέλευσης.
Στις αρχές του 2024, οι Houthi συγκρότησαν το Κέντρο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Επιχειρήσεων (Humanitarian Operations Coordination Center – HOCC), έναν φορέα που αναλαμβάνει τη διαχείριση αιτημάτων από ναυτιλιακές εταιρείες και την ενημέρωσή τους σχετικά με τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις που επιβάλλει η οργάνωση.
Αρχικά, τα πλοία χωρίς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο ή το Ισραήλ δεν ήταν υποχρεωμένα να απευθύνονται στο HOCC.
Η κατάσταση, ωστόσο, άλλαξε μετά την ανακοίνωση ναυτικού αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας από τους Houthi, τον Ιούλιο του 2026.
Έκτοτε, ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες άρχισαν να επικοινωνούν με το κέντρο, αναζητώντας διαβεβαιώσεις ότι τα πλοία τους δεν θα αποτελέσουν στόχο επιθέσεων κατά τη διέλευσή τους από την περιοχή.
Σύμφωνα με μαρτυρίες ναυτικών, εκτιμήσεις αναλυτών της ναυτιλιακής αγοράς και ηλεκτρονική αλληλογραφία που εξέτασε η Wall Street Journal, η πρακτική αυτή έχει εξελιχθεί σε έναν ανεπίσημο μηχανισμό συνεννόησης μεταξύ των πλοίων και των Houthi.
Τι περιλαμβάνουν τα email των πλοιάρχων
Ενδεικτικό της διαδικασίας είναι ένα αίτημα που εστάλη στις 16 Αυγούστου 2026, με αντικείμενο την εξασφάλιση άδειας διέλευσης από το Στενό Bab el-Mandeb.
Στο μήνυμα, ο πλοίαρχος δήλωνε ότι το πλοίο δεν διατηρούσε οποιαδήποτε σχέση με το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, διευκρίνιζε ότι η πλοιοκτήτρια εταιρεία, η διαχειρίστρια και η εταιρεία εκμετάλλευσης ήταν κινεζικών συμφερόντων, ενώ και το σύνολο του πληρώματος αποτελούνταν από Κινέζους ναυτικούς.
Το αίτημα συνοδευόταν από αναλυτικά στοιχεία του προγραμματισμένου ταξιδιού, με συγκεκριμένες συντεταγμένες και εκτιμώμενες ώρες άφιξης σε καίρια σημεία της διαδρομής.
Ειδικότερα, αναφέρονταν η περιοχή Al Mukha, το σύστημα διαχωρισμού θαλάσσιας κυκλοφορίας του Στενού Bab el-Mandeb και το Balfe Point, με προβλεπόμενη διέλευση στις 19 Αυγούστου 2026.
Στην ίδια επιστολή, ο πλοίαρχος διαβεβαίωνε ότι το πλοίο θα συμμορφωνόταν με την απαγόρευση θαλάσσιων μεταφορών προς και από τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, την οποία είχαν ανακοινώσει οι Houthi στις 20 Ιουλίου 2026.
Επιπλέον, δεσμευόταν για την τήρηση των Διεθνών Κανονισμών Αποφυγής Συγκρούσεων στη Θάλασσα (COLREGs), ζητώντας από το HOCC να επιβεβαιώσει ότι το ταξίδι θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια.
.
Η απάντηση των Houthi και οι όροι για την ασφαλή διέλευση
Όταν οι Houthi αποφασίζουν να απαντήσουν σε τέτοιου είδους αιτήματα, η απάντησή τους αποστέλλεται συνήθως εντός 24 ωρών, σύμφωνα με ναυτικούς και μηνύματα που εξέτασε η Wall Street Journal.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του κινεζικού πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων MV Zhong Cheng Chang Ling, το οποίο έλαβε θετική απάντηση στις 7 Σεπτεμβρίου 2026.
Στο σχετικό email, το HOCC ανέφερε ότι το πλοίο, με αριθμό IMO 1124310, μπορούσε να διασχίσει με ασφάλεια την Ερυθρά Θάλασσα, το Στενό Bab el-Mandeb, τον Κόλπο του Aden και την Αραβική Θάλασσα.
Η έγκριση, ωστόσο, συνοδευόταν από συγκεκριμένες οδηγίες.
Οι Houthi ζητούσαν να παραμένουν συνεχώς ενεργοποιημένα τόσο το Σύστημα Αυτόματης Αναγνώρισης Πλοίων (AIS) όσο και ο δίαυλος 16 του ασυρμάτου VHF.
Παράλληλα, συνιστούσαν στο πλήρωμα να ακολουθεί τις διεθνώς καθορισμένες θαλάσσιες διαδρομές, να αποφεύγει την προσέγγιση πολεμικών πλοίων και πλοίων με απενεργοποιημένο AIS και να αναφέρει οποιαδήποτε ύποπτη δραστηριότητα στην περιοχή.
Το HOCC απαιτούσε επίσης ενημέρωση σε περίπτωση αλλαγής των στοιχείων του προγραμματισμένου ταξιδιού.
Στο μήνυμα περιλαμβάνονταν στοιχεία τηλεφωνικής επικοινωνίας του κέντρου, καθώς και πρόσκληση εγγραφής στην υπηρεσία ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων, μέσω της οποίας οι ναυτιλιακές εταιρείες μπορούν να λαμβάνουν ενημερώσεις για τους περιορισμούς που ανακοινώνονται.
Η άδεια διέλευσης είχε ισχύ επτά ημερών από την ημερομηνία έκδοσής της.
Η περίπτωση του Zhong Cheng Chang Ling
Ο πλοίαρχος του Zhong Cheng Chang Ling ανέφερε ότι η επικοινωνία με τους Houthi πραγματοποιήθηκε κατόπιν οδηγιών της διαχειρίστριας εταιρείας, στο πλαίσιο πρόσθετων προληπτικών μέτρων για την ασφάλεια του πλοίου.
Το βράδυ της 8ης Σεπτεμβρίου, μία ημέρα μετά την απάντηση του HOCC, το πλοίο άλλαξε την ένδειξη προορισμού στο σύστημα AIS.
Αντί του Port Klang της Μαλαισίας, ενός από τους σημαντικότερους κόμβους μεταφόρτωσης εμπορευματοκιβωτίων στην περιοχή των Στενών της Malacca, εμφανίστηκε η ένδειξη «ένοπλη φρουρά επί του πλοίου».
Η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται στη διεθνή ναυτιλία ως μέσο αποτροπής πιθανών επιθέσεων, καθώς υποδηλώνει την παρουσία προσωπικού ασφαλείας στο πλοίο και μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά τόσο για ένοπλες ομάδες όσο και για πειρατές.
Το Zhong Cheng Chang Ling συνέχισε κανονικά το ταξίδι του, διασχίζοντας την Ερυθρά Θάλασσα και το Στενό Bab el-Mandeb.
Στις 11 Σεπτεμβρίου εισήλθε στον Ινδικό Ωκεανό και επανέφερε ως δηλωμένο προορισμό το Port Klang, σύμφωνα με τα δεδομένα παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας.
Καθ' όλη τη διάρκεια της διέλευσης, το πλοίο διατήρησε ενεργό το AIS, ακολουθώντας τις οδηγίες που είχαν περιληφθεί στην απάντηση του HOCC.
Οι επιφυλάξεις της διεθνούς ναυτιλιακής κοινότητας
Παρά την ύπαρξη αυτού του μηχανισμού επικοινωνίας, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες επιλέγουν να μην έρχονται σε επαφή με τους Houthi .
Η οργάνωση έχει χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση και υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετους νομικούς και επιχειρησιακούς προβληματισμούς για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Οι επίσημες συστάσεις διεθνών ναυτιλιακών φορέων αποθαρρύνουν την απευθείας επικοινωνία με το HOCC, καθώς και την εγγραφή των πλοίων στο σύστημα ενημέρωσης που διατηρεί.
Η στάση αυτή αναδεικνύει το δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι ναυτιλιακές εταιρείες: από τη μία πλευρά, επιδιώκουν να περιορίσουν τον κίνδυνο επιθέσεων στα πλοία και τα πληρώματά τους και, από την άλλη, καλούνται να αποφύγουν οποιαδήποτε εμπλοκή με μια οργάνωση που βρίσκεται υπό διεθνείς κυρώσεις.
Σταδιακή ανάκαμψη της κίνησης στο Bab el-Mandeb
Η ανακοίνωση του αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας από τους Houthi , τον Ιούλιο, προκάλεσε αρχικά επιβράδυνση στις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων και πλοίων μεταφοράς φυσικού αερίου από το Στενό Bab el-Mandeb.
Στη συνέχεια, ωστόσο, η κίνηση παρουσίασε περιορισμένη ανάκαμψη, υποδηλώνοντας ότι μέρος της ναυτιλιακής αγοράς επιχειρεί σταδιακά να επανέλθει στις συγκεκριμένες θαλάσσιες διαδρομές.
Η ανάπτυξη ενός άτυπου συστήματος έγκρισης διελεύσεων μέσω email αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι επιχειρησιακές αποφάσεις των ναυτιλιακών εταιρειών επηρεάζονται όχι μόνο από τις συνθήκες ασφαλείας, αλλά και από τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι Houthi .
Το κρίσιμο ζήτημα για τη διεθνή ναυτιλία παραμένει κατά πόσο η επαναφορά της κυκλοφορίας μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια, χωρίς οι εταιρείες να αναγκάζονται να αναζητούν διαβεβαιώσεις από την ίδια την ένοπλη οργάνωση που απειλεί τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Η διαδικασία είναι ασυνήθιστα απλή: ένα email προς τους Houthi μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τη χορήγηση άδειας διέλευσης.
Στις αρχές του 2024, οι Houthi συγκρότησαν το Κέντρο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Επιχειρήσεων (Humanitarian Operations Coordination Center – HOCC), έναν φορέα που αναλαμβάνει τη διαχείριση αιτημάτων από ναυτιλιακές εταιρείες και την ενημέρωσή τους σχετικά με τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις που επιβάλλει η οργάνωση.
Αρχικά, τα πλοία χωρίς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο ή το Ισραήλ δεν ήταν υποχρεωμένα να απευθύνονται στο HOCC.
Η κατάσταση, ωστόσο, άλλαξε μετά την ανακοίνωση ναυτικού αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας από τους Houthi, τον Ιούλιο του 2026.
Έκτοτε, ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες άρχισαν να επικοινωνούν με το κέντρο, αναζητώντας διαβεβαιώσεις ότι τα πλοία τους δεν θα αποτελέσουν στόχο επιθέσεων κατά τη διέλευσή τους από την περιοχή.
Σύμφωνα με μαρτυρίες ναυτικών, εκτιμήσεις αναλυτών της ναυτιλιακής αγοράς και ηλεκτρονική αλληλογραφία που εξέτασε η Wall Street Journal, η πρακτική αυτή έχει εξελιχθεί σε έναν ανεπίσημο μηχανισμό συνεννόησης μεταξύ των πλοίων και των Houthi.
Τι περιλαμβάνουν τα email των πλοιάρχων
Ενδεικτικό της διαδικασίας είναι ένα αίτημα που εστάλη στις 16 Αυγούστου 2026, με αντικείμενο την εξασφάλιση άδειας διέλευσης από το Στενό Bab el-Mandeb.
Στο μήνυμα, ο πλοίαρχος δήλωνε ότι το πλοίο δεν διατηρούσε οποιαδήποτε σχέση με το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, διευκρίνιζε ότι η πλοιοκτήτρια εταιρεία, η διαχειρίστρια και η εταιρεία εκμετάλλευσης ήταν κινεζικών συμφερόντων, ενώ και το σύνολο του πληρώματος αποτελούνταν από Κινέζους ναυτικούς.
Το αίτημα συνοδευόταν από αναλυτικά στοιχεία του προγραμματισμένου ταξιδιού, με συγκεκριμένες συντεταγμένες και εκτιμώμενες ώρες άφιξης σε καίρια σημεία της διαδρομής.
Ειδικότερα, αναφέρονταν η περιοχή Al Mukha, το σύστημα διαχωρισμού θαλάσσιας κυκλοφορίας του Στενού Bab el-Mandeb και το Balfe Point, με προβλεπόμενη διέλευση στις 19 Αυγούστου 2026.
Στην ίδια επιστολή, ο πλοίαρχος διαβεβαίωνε ότι το πλοίο θα συμμορφωνόταν με την απαγόρευση θαλάσσιων μεταφορών προς και από τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, την οποία είχαν ανακοινώσει οι Houthi στις 20 Ιουλίου 2026.
Επιπλέον, δεσμευόταν για την τήρηση των Διεθνών Κανονισμών Αποφυγής Συγκρούσεων στη Θάλασσα (COLREGs), ζητώντας από το HOCC να επιβεβαιώσει ότι το ταξίδι θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια.
.
Η απάντηση των Houthi και οι όροι για την ασφαλή διέλευση
Όταν οι Houthi αποφασίζουν να απαντήσουν σε τέτοιου είδους αιτήματα, η απάντησή τους αποστέλλεται συνήθως εντός 24 ωρών, σύμφωνα με ναυτικούς και μηνύματα που εξέτασε η Wall Street Journal.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του κινεζικού πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων MV Zhong Cheng Chang Ling, το οποίο έλαβε θετική απάντηση στις 7 Σεπτεμβρίου 2026.
Στο σχετικό email, το HOCC ανέφερε ότι το πλοίο, με αριθμό IMO 1124310, μπορούσε να διασχίσει με ασφάλεια την Ερυθρά Θάλασσα, το Στενό Bab el-Mandeb, τον Κόλπο του Aden και την Αραβική Θάλασσα.
Η έγκριση, ωστόσο, συνοδευόταν από συγκεκριμένες οδηγίες.
Οι Houthi ζητούσαν να παραμένουν συνεχώς ενεργοποιημένα τόσο το Σύστημα Αυτόματης Αναγνώρισης Πλοίων (AIS) όσο και ο δίαυλος 16 του ασυρμάτου VHF.
Παράλληλα, συνιστούσαν στο πλήρωμα να ακολουθεί τις διεθνώς καθορισμένες θαλάσσιες διαδρομές, να αποφεύγει την προσέγγιση πολεμικών πλοίων και πλοίων με απενεργοποιημένο AIS και να αναφέρει οποιαδήποτε ύποπτη δραστηριότητα στην περιοχή.
Το HOCC απαιτούσε επίσης ενημέρωση σε περίπτωση αλλαγής των στοιχείων του προγραμματισμένου ταξιδιού.
Στο μήνυμα περιλαμβάνονταν στοιχεία τηλεφωνικής επικοινωνίας του κέντρου, καθώς και πρόσκληση εγγραφής στην υπηρεσία ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων, μέσω της οποίας οι ναυτιλιακές εταιρείες μπορούν να λαμβάνουν ενημερώσεις για τους περιορισμούς που ανακοινώνονται.
Η άδεια διέλευσης είχε ισχύ επτά ημερών από την ημερομηνία έκδοσής της.
Η περίπτωση του Zhong Cheng Chang Ling
Ο πλοίαρχος του Zhong Cheng Chang Ling ανέφερε ότι η επικοινωνία με τους Houthi πραγματοποιήθηκε κατόπιν οδηγιών της διαχειρίστριας εταιρείας, στο πλαίσιο πρόσθετων προληπτικών μέτρων για την ασφάλεια του πλοίου.
Το βράδυ της 8ης Σεπτεμβρίου, μία ημέρα μετά την απάντηση του HOCC, το πλοίο άλλαξε την ένδειξη προορισμού στο σύστημα AIS.
Αντί του Port Klang της Μαλαισίας, ενός από τους σημαντικότερους κόμβους μεταφόρτωσης εμπορευματοκιβωτίων στην περιοχή των Στενών της Malacca, εμφανίστηκε η ένδειξη «ένοπλη φρουρά επί του πλοίου».
Η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται στη διεθνή ναυτιλία ως μέσο αποτροπής πιθανών επιθέσεων, καθώς υποδηλώνει την παρουσία προσωπικού ασφαλείας στο πλοίο και μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά τόσο για ένοπλες ομάδες όσο και για πειρατές.
Το Zhong Cheng Chang Ling συνέχισε κανονικά το ταξίδι του, διασχίζοντας την Ερυθρά Θάλασσα και το Στενό Bab el-Mandeb.
Στις 11 Σεπτεμβρίου εισήλθε στον Ινδικό Ωκεανό και επανέφερε ως δηλωμένο προορισμό το Port Klang, σύμφωνα με τα δεδομένα παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας.
Καθ' όλη τη διάρκεια της διέλευσης, το πλοίο διατήρησε ενεργό το AIS, ακολουθώντας τις οδηγίες που είχαν περιληφθεί στην απάντηση του HOCC.
Οι επιφυλάξεις της διεθνούς ναυτιλιακής κοινότητας
Παρά την ύπαρξη αυτού του μηχανισμού επικοινωνίας, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες επιλέγουν να μην έρχονται σε επαφή με τους Houthi .
Η οργάνωση έχει χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση και υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετους νομικούς και επιχειρησιακούς προβληματισμούς για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Οι επίσημες συστάσεις διεθνών ναυτιλιακών φορέων αποθαρρύνουν την απευθείας επικοινωνία με το HOCC, καθώς και την εγγραφή των πλοίων στο σύστημα ενημέρωσης που διατηρεί.
Η στάση αυτή αναδεικνύει το δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι ναυτιλιακές εταιρείες: από τη μία πλευρά, επιδιώκουν να περιορίσουν τον κίνδυνο επιθέσεων στα πλοία και τα πληρώματά τους και, από την άλλη, καλούνται να αποφύγουν οποιαδήποτε εμπλοκή με μια οργάνωση που βρίσκεται υπό διεθνείς κυρώσεις.
Σταδιακή ανάκαμψη της κίνησης στο Bab el-Mandeb
Η ανακοίνωση του αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας από τους Houthi , τον Ιούλιο, προκάλεσε αρχικά επιβράδυνση στις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων και πλοίων μεταφοράς φυσικού αερίου από το Στενό Bab el-Mandeb.
Στη συνέχεια, ωστόσο, η κίνηση παρουσίασε περιορισμένη ανάκαμψη, υποδηλώνοντας ότι μέρος της ναυτιλιακής αγοράς επιχειρεί σταδιακά να επανέλθει στις συγκεκριμένες θαλάσσιες διαδρομές.
Η ανάπτυξη ενός άτυπου συστήματος έγκρισης διελεύσεων μέσω email αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι επιχειρησιακές αποφάσεις των ναυτιλιακών εταιρειών επηρεάζονται όχι μόνο από τις συνθήκες ασφαλείας, αλλά και από τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι Houthi .
Το κρίσιμο ζήτημα για τη διεθνή ναυτιλία παραμένει κατά πόσο η επαναφορά της κυκλοφορίας μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια, χωρίς οι εταιρείες να αναγκάζονται να αναζητούν διαβεβαιώσεις από την ίδια την ένοπλη οργάνωση που απειλεί τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών